Nieuws

Als de Kuip leeft is ‘ie één met het Legioen

on

Voor de bobo’s heeft de Kuip afgedaan als voetbaltempel. Maar de gestaalde kaders van de volksclub, bevlogen architecten en bouwkundigen willen doorvoetballen in de ouwe, trouwe Kuip. Wat is dat, die liefde voor een voetbalstadion?

Het is dat de Kuip op borden staat aangegeven, anders zou je er ongezien aan voorbijrijden. Ooit gebouwd in de weilanden aan de rand van de stad, ontnemen tachtig jaar later het Topsportcentrum en Maasgebouw het zicht op de voetbaltempel. Alleen vanaf de Olympiaweg is het ellipsvormige monument nog in volle glorie te zien. Die Olympiazijde is de meest historische kant van het stadion. Ga je hier de betonnen trappen van de oude hoofdentree op, dan zit je midden in de kloeke sfeer uit 1937. Aan het plafond hangen dezelfde matglazen bollampen als in de Van Nelle Fabriek, dat andere beroemde bouwwerk van Brinkman en Van der Vlugt. 

.

De Kuip werd een praktisch stadion zonder opsmuk, waarbij alle constructies van beton en staal nadrukkelijk te zien waren. Vandaar die ‘kale’ wokkeltrappenhuizen, die de bezoeker buitenlangs naar de tribunes brengt; de enige frivoliteit zijn de rood-wit geschilderde leuningen. 

.

Als 13-jarig jochie liep de fanatieke Feyenoordsupporter Berne van Leeuwen in 1992 aan de hand van zijn vader die trap op. Hoekje om, trap op, hoekje om, weer een trap. Er kwam geen eind aan.

.

Maar de Kuip heeft weldra zijn diepgewortelde liefde, vertelt Berne in zijn boek Het Legioen. ,,De pracht van de club zit niet zozeer in de prestaties, de liefde zit in zoveel andere dingen. In de Kuip die zo heerlijk los kan gaan, wanneer hossende supporters de staalbak op zijn grondvesten doen schudden. De Kuip lééft dan, is op zo’n moment één met het Legioen.” 

.

Betonrot

In originele staat is de voetbaltempel al lang niet meer. Richtlijnen van voetbalorganisaties, strengere veiligheidseisen, veranderende wensen van sponsors en publiek, maar ook achterstallig onderhoud, betonrot en roest brachten aanpassingen en verbouwingen met zich mee die het stadion aanzienlijk veranderden. En niet altijd in positieve zin. Bureau Crimson, dat een cultuurhistorische analyse van de Kuip maakte, veegt de vloer aan met het Maasgebouw en de verbouwde ruimten onder de Maastribune. ,,Nog geen twintig jaar na oplevering doen de interieurs gedateerd aan.” 

.
Doodzonde

Doodzonde vinden de architectuurhistorici het dat de glaswand tussen de eerste en tweede ring is vervangen door minder vandalismegevoelige kunststof platen. Niet alleen valt daardoor minder daglicht op de tribunes, het bijzondere, zwevende effect van de bovenste ring ging erdoor verloren.

.

Maar slopen dat stadion, dat nooit, stelt Crimson. De Kuip is bijzonder, zeggen ze, heel bijzonder. ,,Er is geen tweede stadion te vinden dat in deze architectuurstijl ontworpen is.” En, is het gemeentelijk monument niet één van de vijf laatste vooroorlogse sportarena’s in Europa? Die rondlopende tribunes dicht op het veld maken de Kuip tot een sfeervolle badkuip met een prima zicht en akoestiek. Vriend en vijand roemen het stadion, dat soms intimiderend wordt genoemd. Die typische kuipvorm inspireerde niet voor niets de bouwers van het Barnabéu Stadion in Madrid, Nou Camp in Barcelona en het Azteca Stadion in Mexico Stad.

.

Architect Mick Eekhout is zo verliefd op het stadion dat hij mede de kar trekt van ReddeKuip, een groep van vooraanstaande architecten, bouwkundigen en ondernemers die in 2014 met een ‘vernieuwbouwplan’ voor het stadion kwam. Ze gruwelen bij de gedachte dat de voetballers straks spelen in de nieuwe voetbaltempel aan de Nieuwe Maas. Maar volgens president-commissaris Gerard Hoetmer van de profclub kan dat niet anders. ,,De Kuip, ik kwam er met mijn opa. Maar kiezen we er voor om in de Kuip te blijven dan is Feyenoord straks geen topclub meer. Dat is toch niet wat we willen?”

.

Mick Eekhout kaatst de bal terug. De echte schoonheid zit van binnen: de onovertroffen tribunevorm die nooit veroudert en een intense sfeer teweegbrengt door de akoestiek en ietwat verende tribunes. Zijn recept: zet een nieuwe mantel met alle gewenste moderne voorzieningen om het oude stadion, bouw een derde ring zodat er 63.000 fans op de tribunes kunnen en bouw nieuwe commerciële ruimten. Prijs: bijna 200 miljoen euro mét en 165 miljoen zonder mobiel dak. Een stuk minder dan de 365 miljoen euro die nu voor het nieuwe stadion wordt uitgetrokken. En langs deze weg rolt er straks een spelersbudget van 33 miljoen euro uit de bus, meer dan voldoende om mee te doen om de prijzen. 

.

Opzouten

Van dat mooie plan wil Feyenoord niets weten, verzucht Mick Eekhout. ,,We hadden drie gesprekken van een kwartier met stadiondirecteur Jan van Merwijk en we hebben één keer koffie gehad. Daarna konden we opzouten.” Gerard Hoetmer heeft een andere beleving: ,,Er is heel breed naar de vernieuwbouw gekeken. Maar na een jaar moesten we toch echt tot de conclusie komen dat het niet zou werken.” Niet dat de Kuip op instorten staat. Geen enkele discussie over de levensduur van het monument. De Kuip kan volgens onderzoek van TNO nog zeker een halve eeuw mee. Nee, de kneep zit hem volgens Hoetmer meer in de financiële risico’s van vernieuwbouw, in de dalende inkomsten tijdens de verbouwing. ,,Vernieuwbouw is commercieel echt niet haalbaar,” verzekert de president-commissaris.

.

In de huidige situatie schat Eekhout zijn kansen niet hoog in. ,,Er zit nou eenmaal een aantal mensen aan het roer dat alleen maar nieuwbouw wil. En ik ben geen Don Quichotte, met dit bestuur gaat ons plan niet lukken.” 

.

Verdwijnen zal de Kuip niet. Op de tekentafels van het architectenbureau OMA van Rem Koolhaas liggen nu schetsen waarin de originele staal- en betonconstructie van de grand old lady recht overeind blijft, maar waarop de overkapping, de parterretribune en het Maasgebouw zijn verdwenen. In de tweede ring zijn appartementen getekend. Aan de historisch Olympiazijde krijgt het vernieuwde Feyenoord Museum gezelschap van een Sport Experience, brouwerij, gezondheidscentrum en hotel. Het heilige gras wordt een atletiekbaan, in de Kuip komen openingen waardoor je zo kunt doorlopen naar de groene buitenruimte. 

.

Durf

Jan van Ours, hoogleraar toegepaste economie aan de Erasmus Universiteit, die onderzoek heeft gedaan naar de trouw van voetbalsupporters aan hun club, volgt Feyenoord City op afstand. ,,Natuurlijk zijn veel mensen voor behoud van de Kuip. Je weet wat je hebt en je weet niet wat je krijgt, iedere supporter heeft wel wat conservatiefs in zich.” Nee, Rotterdam moet durf tonen en de Kuip pas verbouwen als de rest mislukt, zegt de hoogleraar.

.

Het zal ReddeKuip niet verbazen als het daar uiteindelijk toch op uitdraait. Neem Nou Camp in Barcelona. De gerenommeerde Britse architect Norman Foster maakte een fraai plan voor een nieuw stadion, maar dat werd te duur. Binnenkort wordt begonnen met de vernieuwbouw van Nou Camp. En Japan ruilde ‘de oester’, het nieuwe Olympisch stadion dat 2,1 miljard zou kosten, in voor een bescheidener sportarena. Eekhout: ,,In de wereld van de grote stadions komen hoge ambities regelmatig ten val.”

.

Bron: Ad.nl

Aanbevolen voor jou